Wirus komputerowy

Wirus komputerowy to najczęściej prosty program komputerowy, który w sposób celowy powiela się bez zgody użytkownika. Wirus komputerowy w przeciwieństwie do robaka komputerowego do swojej działalności wymaga nosiciela w postaci programu komputerowego, poczty elektronicznej itp. Wirusy wykorzystują słabość zabezpieczeń systemów komputerowych lub właściwości systemów oraz niedoświadczenie i beztroskę użytkowników.

Niektóre wirusy mają też inne skutki uboczne:

- kasowanie i niszczenie danych

- rozsyłanie spamu

- dokonywanie ataków na serwery internetowe

- kradzież danych (hasła, numery kart płatniczych, dane osobowe)

- wyłączenie komputera

- wyświetlanie grafiki lub odgrywanie dźwięków

- uniemożliwienie pracy na komputerze

- umożliwienie przejęcia kontroli nad komputerem osobie nieupoważnionej

Wirusy można podzielić według wielu kryteriów. Przykładowy podział ze względu na infekowany obiekt:

ˇ wirusy dyskowe, infekujące sektory startowe dyskietek i dysków twardych

ˇ wirusy plikowe, które infekują pliki wykonywalne danego systemu operacyjnego

ˇ wirusy skryptowe

ˇ makrowirusy, których kod składa się z instrukcji w języku wysokiego poziomu, wykonywane przez interpreter.

ˇ wirusy komórkowe, na razie rzadkie ale być może w przyszłości mogą stanowić istotne zagrożenie w związku z rozwojem oprogramowania dla telefonów komórkowych i dostępnych usług. Przykładem może być wirus Cabir napisany w 2004 roku.

Pierwszy rodzaj wirusów był bardzo rozpowszechniony w czasach, kiedy powszechne było kopiowanie danych i programów na dyskietkach. Wirusy te przenosiły się między komputerami za pośrednictwem dyskietek. Uruchomione w środowisku nie posiadającym odpowiednich zabezpieczeń, zarażały pliki wykonywalne oraz kolejne dyskietki. Ich zmierzch przyszedł razem z wyparciem dyskietek przez CD-ROMy oraz rozpowszechnieniem Internetu. Dzisiaj są one właściwie niespotykane. Najbardziej znane przykłady wirusów z tej kategorii: Brain, Stoned, Michelangelo.

Wirusy plikowe są najpowszechniejszym, obok makrowirusów, typem wirusów. Tworzone są głównie w asemblerze. Wirusy te są programami, które potrafią dołączać swój kod do kodu wykonywalnego innego programu. Infekują pliki na dysku, w udostępnionych zasobach sieciowych lub wysyłają się w e-mailach poprzez SMTP. Przykładowe wirusy plikowe: Frodo, W95.CIH, W32.Magistr.

Wirusy skryptowe to samoreplikujące się skrypty powłoki. Zwykle infekują one inne skrypty. W DOS-ie występują jako pliki .bat, pod Linuksem jako skrypty bashowe, pod systemem Windows jako np. Visual Basic script (.vbs). Przykładowe wirusy: Bat.Rous, VBS.LoveLetter, SH.Sizer.

Inny rodzaj wirusów to programy zapisane jako makra. Infekują one dokumenty programów biurowych a rozprzestrzeniają się głównie za pośrednictwem poczty elektronicznej. Przykładowe wirusy: W95M.Concept, W97M.Melissa, W97M.Laroux.

Często wirusami komputerowymi mylnie nazywane są wszystkie złośliwe programy.

Uważa się, że systemy komputerowe o architekturze uniksowej są lepiej zabezpieczone przez wirusami niż systemy operacyjne Microsoftu. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest ciągła praca z uprawnieniami administratora we wcześniejszych systemach (DOS, Windows 9x). W nowszych wersjach Windows zostało to poprawione, lecz ze względu na kompromisy związane z łatwością używania i przyzwyczajenia użytkowników, wciąż uprawnienia administratora nie są dostatecznie chronione w domyślnej instalacji. Popularność wirusów komputerowych jest związana z popularnością danej platformy, która tworzy środowisko do rozprzestrzeniania się wirusa. Wynika to z działania wirusów komputerowych w środowiskach homogenicznych.

Do zwalczania, usuwania i zabezpieczania się przed wirusami używane są programy antywirusowe.

Ochrona przed wirusami

czyli jak zabezpieczyć swój komputer